Kısa cevap
Alev ve ısıya karşı koruyucu giysiler EN ISO 11612, kaynak ve benzeri işlerde kullanılan giysiler EN ISO 11611, antistatik (elektrostatik) özellik ise EN 1149-5 standardına göre değerlendirilir. Bu giysiler kişisel koruyucu donanımdır; CE işareti, standart bilgisi ve Türkçe kullanım kılavuzu ile satın alınmalıdır.
"Alev almaz iş elbisesi" en çok aranan özel üretim taleplerinden biridir. Ancak bu tür kıyafetlerde görünüş değil, test edilmiş koruma önemlidir. Bir kıyafetin alev geciktirici ya da antistatik olduğunu söyleyebilmek için ilgili standarda göre test edilmiş ve belgelenmiş olması gerekir.
Önce terim: alev almaz mı, alev geciktirici mi?
Günlük dilde "alev almaz" denir, ancak teknik olarak doğru ifade alev geciktirici veya "alev ve ısıya karşı koruyucu"dur. Bu kumaşlar ateşle temas ettiğinde yanmayı sürdürmez, kendiliğinden söner ve erimiş damla oluşturmaz. Hiçbir tekstil sonsuza kadar ateşe dayanmaz.
Sık geçen standartlar
| Standart | Ne için? | Tipik sektör |
|---|---|---|
| EN ISO 11612 | Isı ve aleve karşı koruyucu giysi | Döküm, petrokimya, enerji |
| EN ISO 11611 | Kaynak ve benzeri işlerde koruyucu giysi | Kaynak, metal işleme |
| EN ISO 14116 | Sınırlı alev yayılımı malzeme ve giysi | Alev riski düşük ortamlar |
| EN 1149-5 | Elektrostatik (antistatik) özellik | Patlayıcı ortam, akaryakıt, kimya |
| EN ISO 20471 | Yüksek görünürlük | Yol, saha, lojistik |
Bir giysi birden fazla standardı birlikte karşılayabilir. Örneğin akaryakıt istasyonunda hem antistatik hem yüksek görünürlüklü bir kıyafet istenebilir.
Antistatik ne işe yarar?
Antistatik giysi, vücutta ve kıyafette biriken statik elektriğin kıvılcım oluşturmasını engellemek için tasarlanır. Yanıcı gaz, buhar veya toz bulunan ortamlarda bu kıvılcım tehlikeli olabilir. Antistatik giysinin işe yaraması için kişinin doğru şekilde topraklanmış olması, örneğin uygun ayakkabı giymesi de gerekir.
Yasal çerçeve ve CE işareti
Bu kıyafetler kişisel koruyucu donanımdır (KKD). Türkiye'de üretim ve piyasaya arz şartları 2019 tarihli Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği ile, işyerinde kullanım ise 2013 tarihli KKD'lerin İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. KKD'nin CE işareti ve Türkçe kullanım kılavuzu taşıması, işveren tarafından çalışana ücretsiz verilmesi gerekir. Yüksek risk kategorisindeki ürünlerde CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluş numarası da bulunur.
Satın alırken kontrol listesi
- Etikette standart numarası, koruma sınıfı ve piktogram var mı?
- CE işareti ve (gerekiyorsa) onaylanmış kuruluş numarası var mı?
- Türkçe kullanım ve bakım kılavuzu verildi mi?
- Koruma kalıcı mı, yoksa belirli yıkama sayısıyla mı sınırlı?
- Logo, arma ve ek parçalar (fermuar, iplik, reflektör) koruyucu özelliği bozmayan malzemeden mi?
Önemli: Sıradan bir iş elbisesine sonradan sprey veya kimyasal uygulamak onu sertifikalı bir KKD yapmaz. Bu tür talepleri yalnızca sertifikalı kumaş ve ürünle karşılıyoruz.
Sektörünüze uygun koruyucu kıyafet ihtiyacınızı özel üretim sayfamızdan iletebilirsiniz. Hangi standardın gerektiğine işyerinizin risk değerlendirmesi ve iş güvenliği uzmanınız karar verir.
Sık sorulan sorular
Alev almaz kıyafet yıkanınca özelliğini kaybeder mi?
Kumaşa göre değişir. Lifin kendisi alev geciktirici ise koruma kalıcıdır; sonradan işlem görmüş kumaşlarda belirli yıkama sayısı sınırı olabilir. Etiket ve kılavuza bakın.
Antistatik kıyafet tek başına yeterli mi?
Hayır. Kişinin uygun ayakkabıyla topraklanması ve işyerindeki diğer önlemler de gerekir.
Alev almaz kıyafete logo işlenebilir mi?
İşlenebilir, ancak kullanılan iplik ve malzemenin koruyucu özelliği bozmaması gerekir. Bu, ürünün sertifikasyon bilgisine göre yapılır.
